Erik Oltmans: over informatiestrategie en publieke dienstverlening

De uitgever aan het woord 2011 (via Slideshare)

2011-04-07T11:13:00.002+02:00

Presentatie Onderzoeksrapport "De Uitgever aan het Woord 2011" via Slidshare:

De uitgever aan het woord 2011

Marsroute's naar een Gemeenschappelijke Informatieinfrastructuur

2010-06-02T10:01:00.000+02:00

Gisteren vond het vervolg plaats op een eerder symposium in januari over de gemeenschappelijke informatie-infrastructuur (GII). Bibliotheekminnend en -besturend Nederland was aanwezig om verder te praten over de doelen, de strategie om die doelen te bereiken en -hopelijk- concrete afspraken te maken over de vervolgstappen.

Wat mij opvalt is dat de vragen die gesteld worden en de onderwerpen die bediscussieerd worden een zekere mate van herkenning hebben. Hebben we het hier niet al eens eerder over gehad? In dat opzicht lijkt het erop dat er nog onvoldoende tempo wordt gemaakt.

De materie is complex, de bestuurlijke organisatie is complex. En er vindt wel degelijk progressie plaats. Maar die zou wat mij betreft wat explicieter in beeld worden gebracht en ook voorzien mogen worden van tastbare doelen, ook op de wat kortere termijn. Ik weet zeker dat zichtbare voortgang en mijlpaaltjes op afzienbare termijn de betrokkenen nog meer motiveert om de beoogde resultaten ook daadwerkelijk te bewerkstelligen.

Het nieuwe werken bij de IND

2010-02-09T12:05:00.000+01:00

Maandagochtend 8 februari was er opnieuw een bijeenkomst van het Ambtenaar2.0 netwerk, ditmaal met een presentatie over het nieuwe werken bij de IND. Simone Dobbelaar en Audrey Theunisz gaven op een opgewekte en inspirerende wijze inzicht in de ontwikkelingen bij de IND.

Het vertrekpunt is de wens om efficiënter en klantvriendelijker te gaan werken en dit is ingericht door meer vanuit de klant en de gebruiker te redeneren bij het ontwerpen en bijstellen van de informatieprocessen. Door deze in te richten als een generieke werkwijze (en niet te beschouwen als een vast proces) gebaseerd op een verzameling losse acties of deelactiviteiten, ontstaat een heldere en controleerbare informatiearchitectuur. Deze werkwijze is dan ook toegerust om in te spelen op veranderende wet- en regelgeving en het harmoniseren van beleidscriteria.

Wat mij opviel was de energie en het enthousiasme waarmee een toch lastig traject is ingezet. Het punt op de horizon is een IND die efficiënter werkt en in staat is om in te spelen op veranderende omstandigheden. De wijze waarop de IND medewerkers op een 2.0 manier stimuleert om kennis te delen verdient ook een compliment.

De vraag die ik hierbij nog wel heb, betreft de positie van dit initiatief in het grotere geheel. Hoe maakt dit onderdeel uit van de integrale informatiestrategie van de IND? En hoe meet je de successen van deze manier van werken? Kwesties die hopelijk nog eens aan de orde komen bij vervolgpresentaties over dit onderwerp.

Ready for Take-Off: de informatiehuishouding van de overheid

2010-01-22T16:54:00.002+01:00

Op donderdag 21 januari jl. vond in Het Spaansche Hof in Den Haag een symposium plaats over de informatiehuishouding van de rijksoverheid, aan de hand van een treffend gekozen metafoor “Ready for Take-off”. Wat is de status van de informatiehuishouding en is men klaar voor vertrek naar een nieuwe manier van werken?

De aftrap werd treffend ingeleid door Toon Gerbrands, directeur van voetbalclub AZ, die het publiek uitdaagde om na te denken over de relatie tussen eerlijkheid en vertrouwen. Een voetbalcoach zal nooit het individu openlijk uit de groep tillen en ter verantwoording roepen – dat gebeurt alleen als de deur van de kleedkamer dicht is. Met andere woorden: er is sprake van een gemeenschappelijk belang, maar van individuele verantwoordelijkheid.

Maarten Hillenaar, de RijksCIO, nam zijn publiek in vogelvlucht mee door de ontwikkelingen van het afgelopen jaar en liet zien hoe de gewenste bestemming er uit zou moeten zien. Middels de drie gekozen speerpunten van komend jaar, te weten: Dashboard (transparant overzicht van alle grote projecten), Digitale Werkplek Rijksdienst en de Modernisering van de informatiehuishouding geeft de rijksoverheid een invulling aan de zogenaamde Regenboogvisie. Van het punt op de horizon is geen sprake meer; men vliegt gemeenschappelijk een diverse en uiterst kleurrijke toekomst tegemoet!

Parallel aan de sessie van Hillenaar, presenteerde Generaal-Majoor Koen Gijsbers het nieuwe werken bij Defensie. Als CIO beklemtoonde Gijsbers dat “het nieuwe werken” bij Defensie helemaal niet nieuw is: het gaat vooral om minder regels, meer vertrouwen en het delegeren van bevoegdheden.” Genetwerkt samenwerken is daarbij het belangrijkste concept. “Als ambtenaar moet je niet op de informatie gaan zitten, maar heb je de verantwoordelijkheid om informatie te delen. Van ‘need to know’ naar ‘responsibility to share”.

Eric Ketelaar nam de stuurknuppel over en vervolgde de vlucht in een meer concrete zin langs voorwaarden, beperkingen en uitdagingen. Welke regelgeving is er nu? Hoe moet die in de veranderende omgeving geïnterpreteerd worden? Een pleidooi voor georganiseerde externe oriëntatie, met als conclusie “informatiemanagement is verandermanagement”.

Tegelijkertijd lichtte Eppo van Nispen tot Sevenaer, directeur van de Openbare Bibliotheek Delft op zijn vertrouwde inspirerende wijze zijn ambitie toe om van DOK de modernste bibliotheek te maken. In Delft is men constant op zoek naar nieuwe toegevoegde waarden voor de bezoekers. Vanzelfsprekend niet alleen de fysieke bezoekers, maar voor de virtuele bezoekers: bij de modernste bibliotheek ter wereld staat vooral de digitale informatie centraal en wordt deze aangeboden met de meest moderne technologieën.

Saskia Stuiveling wist haar twijfel en bezorgdheid rondom de zogenaamde ‘take off’ treffend te verwoorden. Zij gaf een helder betoog over de veranderende logica achter de informatieverwerking bij de moderne mens (ambtenaar 2.0) en in aansluiting daarop een openlijke veroordeling op stuurloze vluchten. Het bedrijfsleven heeft veel te bieden: Maak daar handig gebruik van, was haar devies. Verder omschreef zij op bloemrijke wijze de samenhang tussen informatie, het institutionele geheugen van een organisatie, het afleggen van verantwoording, het cultureel erfgoed, recht- en bewijszoeking en de bedrijfsprocessen: “Pas als dat goed georganiseerd is, kunnen we de lucht in.”

De presentatie van Marcel Tieman van de gemeente Amsterdam stelde me wat teleur. Het principe dat informatie altijd en overal beschikbaar moest zijn, werd volgens mij op een wel heel eenvoudige manier vertaald aan de hand van community tagging en het ontbreken van een mappenstructuur. Persoonlijk vond het uitgangspunt goed, maar de uitwerking wat mager. Wellicht zal dat veranderen naarmate men meer gewend is aan deze nieuwe manier van werken.

De presentatie van Wubbo Ockels inspireerde voelbaar de plenaire afsluiting. Ockels beklemtoonde daarbij de verantwoordelijkheid om optimistisch te zijn. Anders kunnen we strijd om een duurzame maatschappij niet winnen. Door erop te wijzen dat mogelijkheden van zonne-energie steeds groter (en goedkoper) worden, kwam Ockels op de kern van zijn betoog: “Het hoeft niet minder, maar het moet anders.”

Het symposium was afwisselend en inspirerend. Duidelijk is dat de Rijksoverheid belangrijke stappen zet om tot een moderne en duurzame informatiehuishouding te komen, maar dat de veelheid aan initiatieven in een (nog) duidelijker verband moeten komen te staan. Veelzeggend vond ik in dat kader de discussie die Defensie CIO Gijsbers voerde: de noodzaak om in dit verband interdepartementaal samen te werken zou feitelijk duidelijker moeten zijn. Een sense of urgency ontbreekt bij Defensie niet (“zonder goede informatiehuishouding gaan er bij ons mensen dood”) en het zou goed zijn wanneer de interdepartementale samenwerking dezelfde noodzaak voelt. Zonder slachtoffers of noodlandingen.

Zuiniger werken door de Overheid?

2010-01-18T11:29:00.010+01:00

Overheidsorganisaties kunnen zuiniger met hun budgetten omspringen, aldus een advies van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO). Het advies is mede gebaseerd op de constatering dat budgetten vaak worden uitgeput uit angst om een volgende keer te worden gekort.

Hoe voorkom je een dergelijke manier van werken? De Raad stelt dat de prikkel om dezelfde doelen met minder geld te behalen, structureel afwezig lijkt te zijn. Maar hoe formuleer je dergelijke prikkels? Overheidsorganisaties werken doorgaans in een complexe omgeving waarin prestatie-indicatoren vaak moeilijk zijn vast te stellen.

Ik denk dat een oplossingsrichting rekening moet houden met het feit dat deze observaties met elkaar in verband staan. De doelstellingen waarvoor budgetten worden toegekend zijn vaak lastig te kwantificeren. De neiging om het budget uit te putten is daardoor groot, want op die manier lijkt de voortgang in ieder geval nog tastbaar. Budget-uitputting zal voor geen ambtenaar een doel op zich zijn (hoop ik!) maar bij gebrek aan kwantificeerbare doelstellingen, geeft uitputting van het budget tenminste nog houvast.

Een overheid die zuiniger wil werken, moet vooral anders gaan werken. Een goede business planning is dus noodzakelijk. Geef de ambtenaar meer houvast, dan wordt budget-uitputting minder een doel op zichzelf!

De domeinnamen van de overheid

2010-01-14T14:18:00.005+01:00

Geestig bericht van HP/De Tijd: het Ministerie van Binnenlandse Zaken blijkt honderden domeinnamen te hebben vastgelegd. Het geeft een verrassende inkijk in wat de overheid wellicht als schadelijk (heilhitler.nl), onwenselijk (hetwordtmoeilijker.nl), of juist als ambitie ziet (denieuweburgemeester.nl).

Maar waarom claimt BZK ook dommeinnamen als deadelaarisgeland.nl, of degeitwordtgemolken.nl? Het is fascinerend om te speculeren welke gedachte daar achter zit.

Los van de vraag of het wenselijk is dat bepaalde domeinnamen op deze manier aan de mogelijkheden voor particulieren of bedrijven worden onttrokken, kun je je afvragen wat het beleid hiervoor is geweest. Het inperken van onwenselijk gedrag? Anticiperen op mogelijke ontwikkelingen zodat het aankopen van door anderen geclaimde domeinnamen niet nodig is? Dat laatste zou toe te juichen zijn als het gaat om het niet onnodig verspillen van overheidsgeld. Denkvooruit.nl is inmiddels ook alvast vastgelegd. Maar helaas: ramp.nl en kuddedier.nl eveneens...

Innovatiestrategie en publieke dienstverleners

2010-01-13T16:01:00.007+01:00

Veranderende marktomstandigheden zijn voor zakelijke dienstverleners vaak een belangrijke stimulans om anders te gaan werken. Mediabedrijven bijvoorbeeld, zijn genoodzaakt om door veranderend mediagedrag van consumenten andere typen dienstverlening te ontwikkelen, anders loopt het verkeerd met ze af. Actuele voorbeelden zien we bij de kranten, of bij telecomaanbieders.

Organisaties in de publieke dienstverlening hebben doorgaans geen commerciële prikkel nodig om anders te gaan werken. Toch gebeurt het op sommige vlakken wel. Dit zou je intrinsieke verandering kunnen noemen: de organisatie wil zelfstandig een wezenlijke verandering doorvoeren, zonder commerciële prikkel van buitenaf.

Toch komt de wens tot verandering altijd ergens vandaan. In het voorbeeld van Ambtenaar 2.0 is de aansluiting tot de moderne burger een belangrijke drijfveer. Nieuwe -veelal technologische- ontwikkelingen zorgen ervoor dat mensen elkaar op een andere manier vinden, kennis en ideeën uitwisselen, en samenwerken. Dat heeft ook gevolgen voor de manier van werken van de overheid: de relatie tussen burger en overheid, de interne organisatie van de overheid en de manier van werken van de ambtenaar.

Een goede ontwikkeling, maar er kunnen twee problemen ontstaan. Allereerst is de mate van succes (anders dan bij zakelijke dienstverlening) niet direct te meten. Er is geen omzet die toe- of afneemt. Dat maakt het lastig om de kwaliteit van je keuzes te bepalen. Ten tweede kan een intrinsieke verandering op veel manieren tot stand komen. Hoe bepaal je de onderlinge cohesie, of met andere woorden: hoe zorg je dat verschillende ontwikkelingen goed op elkaar zijn afgestemd?

Publieke dienstverleners voeren veranderingen door om aansluiting te houden bij moderne burgers. Dat is een goede zaak, maar belangrijke ingrediënten voor een grote slaagkans zijn daarbij: een heldere ambitie, een werkbare strategie, en een instrumentarium om te meten of je daarbij op de goede weg bent.

Commissie Davids en het rijksinformatiebeleid

2010-01-12T20:41:00.008+01:00

Politieke beroering na de presentatie vandaag van het onderzoeksrapport door de commissie Davids. De conclusies zijn pittig, maar het is ook interessant om te zien dat een aantal conclusies van toepassing is op de informatiestrategie van de overheid.

Zo stelt de commissie dat geschiedschrijving en waarheidsvinding zonder voldoende grond belemmerd worden door rubricering van staatsgeheime documenten. De commissie beveelt aan om een stelsel in te voeren dat periodiek toetst of derubricering verantwoord is, onder verantwoordelijkheid van de Algemene Rijksarchivaris.

Een rubricering kan nu slechts worden herzien door degene die de rubricering heeft vastgesteld (of hem in zijn functie is opgevolgd). Volgens de Archiefwet vervallen alle aangebrachte rubriceringen bij het overbrengen naar een archiefbewaarplaats (in veel gevallen het Nationaal Archief).

De Algemene Rijksarchivaris krijgt op de manier een interessante rol. Een stelsel voor periodieke toetsing van derubricering zou opname in het Nationaal Archief kunnen bespoedigen. Het lijkt me dan ook goed om deze aanbeveling van Davids nauw af te stemmen met de Archiefwet.

Afwegingen over digitalisering

2010-01-11T22:06:00.003+01:00

Vandaag maakte de Koninklijke Bibliotheek bekend dat zij alle Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften vanaf 1470 wil digitaliseren. Een fraaie en ambitieuze doelstelling. Fraai in de zin dat daarmee een schat aan informatie digitaal beschikbaar komt. En ambitieus in de zin dat "de KB afspraken zal maken over de auteursrechten om vrije toegang tot de digitale collecties te kunnen garanderen".

Maar daarmee ontstaat een mogelijk serieus belangenconflict. De KB wil als publieke organisatie publicaties vrij beschikbaar stellen. De uitgevers van deze publicaties hebben doorgaans een ander, commerciëler doel. Hoe is dit te verenigen? Voor middeleeuwse handschriften is dit geen probleem. Maar met betrekking tot (recente) kranten en andere publicaties met een nog potentieel commerciële waarde zullen goede afspraken moeten worden gemaakt. En laat het publieke belang van de KB zich dan goed verenigen met het commerciële belang van uitgevers? Ik ben zeer benieuwd.

De invloed van overheidsmaatregelen op de uitgeefsector

2009-12-08T11:48:00.001+01:00

De uitgeefsector ondervindt hinder van ongewenste en soms onbekende neveneffecten van overheidsmaatregelen. Wetten en regels bereiken lang niet altijd het beoogde resultaat. Dat stelde Loek Hermans, voorzitter van het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) tijdens de Openbare Jaarvergadering. Hij baseerde zijn uitlatingen op een onderzoek dat strategisch adviesbureau Thaesis in opdracht van het NUV heeft uitgevoerd.

Thaesis heeft daarbij onderzocht welke overheidsmaatregelen de afgelopen jaren zijn ingevoerd met effect op de uitgeefsector. Wat was het effect van die maatregelen voor de verschillende soorten uitgeverijen? In welke mate is het gestelde doel daarmee bereikt? Erik Oltmans presenteerde de resultaten van het onderzoek tijdens de openbare jaarvergadering van het NUV op 7 december 2009.

De eeuwigheid van een digitaal archief

2009-05-14T14:57:00.005+02:00

Afgelopen zaterdag stond in de Volkskrant een stukje van de Ombudsman, over de consequenties van een digitaal krantenarchief.

Soms blijken er verzoeken van lezers te zijn om eerder ingezonden brieven te verwijderen uit het archief, omdat men bijvoorbeeld niet langer meer geassocieerd wil worden met het betreffende stukje. Maar in tegenstelling tot de gedrukte krant (die niet vaak enkele dagen na verschijning wordt teruggelezen), kunnen (achterhaalde) opvattingen nog jaren later worden teruggelezen.

Wat moet een krant doen? Ingaan op de verzoeken en zo een bepaalde mate van geschiedvervalsing mogelijk maken? Of vasthouden aan de analogie met de gedrukte krant en uitgaan van het principe: eens gepubliceerd blijft gepubliceerd.

De Ombudsman van de Volkskrant kiest voor de eerste optie: het papieren archief blijft zoals het is, maar in het digitale archief kan op verzoek een naam worden weggehaald, mits dat wordt gemeld bij het artikel.

Ik denk dat dit een halfzacht compromis is en dat de noodzaak tot een compromis wordt ingegeven door de vergelijking van de papieren krant met het digitale archief. Het betreft echter inherent verschillende media met ieder hun typische eigenschappen. Wanneer je een bericht plaatst in een nieuwsgroep, kan dat bericht door zoekmachines jaren later nog worden ontsloten. Dat weet men voordat men een bericht plaatst. Hetzelfde geldt voor een digitaal nieuwsmedium. Als je niet wilt dat je jaren later nog herinnerd wordt aan je reactie op een nieuwsitem, moet je het simpelweg niet insturen.

Ambtenaren makkelijker ontslaan?

2009-05-07T09:44:00.003+02:00

Ambtenaren moeten net zoals werknemers in het bedrijfsleven ontslagen kunnen worden, zonder ingewikkelde en tijdrovende beroepsprocedures. Dat vindt Fatma Koser Kaya, Tweede kamerlid voor D66. De huidige regelgeving zou wel blijven gelden voor militairen, politieagenten en rechters.

Het ambtenarenrecht stamt uit 1929, toen ambtenaren regelmatig zonder reden werden ontslagen. Tegenwoordig is men veel mondiger, aldus Koser Kaya.

Een interessante gedachte. Het past goed in het nieuwe denken over publieke dienstverlening. Wanneer nieuwe inzichten worden toegepast op het gebied van beleid, klantgerichtheid en de informatietechnologie die daaraan ten grondslag ligt, is het zinvol om het HRM-aspect eveneens te moderniseren.

Thaesis verkent digitale duurzaamheid in bedrijfsleven

2009-03-19T13:58:00.002+01:00

In opdracht van de Nationale Coalitie voor Digitale Duurzaamheid heeft Thaesis een strategische verkenning uitgevoerd bij een aantal gezichtsbepalende organisaties uit het bedrijfsleven, over hoe digitale duurzaamheid in de private sector is geadresseerd. In opdracht van de NCDD heeft Thaesis een rapport opgesteld dat ingaat op de verschillende strategieën om data langdurig te bewaren en de technische, organisatorische en financiële maatregelen die ondernemingen hebben ontwikkeld om lange termijn bewaring te garanderen.

Politiek in het omroepbestel

2009-02-23T00:01:00.003+01:00

Veel nieuws uit omroepland, de afgelopen week. LLink bijna failliet, POWNed dat aan de weg timmert met een ledenactie en nu ook de Telegraaf die met Wakker Nederland een omroep wil beginnen. Een veelgehoord geluid bij de instigatie van de laatste twee is het soms wat zure ongenoegen over de vermeende linkse signatuur van de publieke omroep. Dat verbaast me soms, want bij “Lingo” en “Boer zoekt Vrouw” denk je toch niet meteen aan socialisme? En zo links zijn de NCRV, EO, KRO, AVRO, TROS, BNN en MAX nu toch ook weer niet?

De omroepverenigingen zijn voor het grootste gedeelte ontsproten aan de zuilencultuur die Nederland jarenlang gekenmerkt heeft. Maar de zuilen zijn in snel tempo afgebrokkeld, en de politieke of levensbeschouwelijke signatuur is –wellicht op de EO, de VARA en de VPRO na– nauwelijks nog herkenbaar. Zou het niet verfrissend zijn wanneer het omroepbestel volledig gedepolitiseerd wordt en minder nauwe banden zou hebben met levensbeschouwelijke aspecten? We hebben het in bijna alle gevallen over grote en moderne mediabedrijven die met Radio, TV, internet en tijdschriften het publiek nieuws en entertainment brengen. Zou dat in dit moderne land niet prima zonder politieke lading kunnen?

Wikiwijs: een wijs initiatief?

2008-12-02T21:24:00.003+01:00

Scholieren zullen lesmateriaal gaan lezen dat is gemaakt door de docenten zelf. De 'schoolboeken' moeten er namelijk komen in de vorm van een wiki, aldus de NOS.

De kern van dit idee is natuurlijk niet nieuw; docenten dragen al sinds jaar en dag bij aan de ontwikkeling van leermiddelen. Maar dit 'digitale' initiatief van minister Plasterk verdient natuurlijk waardering: op deze manier kan de ontwikkeling van digitale leermiddelen een goede boost krijgen.

Er blijven uiteraard nog genoeg uitdagingen over: hoe stimuleren we docenten om digitale leermiddelen te ontwikkelen? Wat is de 'beloning', met andere woorden hoe ziet het business model eruit? Hoe zit het met auteursrecht van illustraties en andere bronnen? Is Wikiwijs ook geschikt voor presentatie in de klas? Wat is de rol van de uitgevers en is er behoefte aan een regiefunctie? Hoe wordt de didactische geschiktheid van de middelen getoetst, en tenslotte: kan op deze manier een kritische massa worden gegenereerd?

Kortom, genoeg uitdagingen die nog moeten worden opgelost. Maar de kern van het plan verdient waardering. Nu de daden!

Twijfelen over België

2008-12-01T13:21:00.001+01:00

Volgens de minister van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap is "de betrouwbaarheid en de onafhankelijkheid van de Nederlandse pers niet vanzelfsprekend, maar staat deze voortdurend onder druk door politieke en economische motieven".

Vooral de economische motieven van dit moment bepalen veel beslissingen van uitgevers, zoals bijvoorbeeld de mogelijke overname van AD Nieuwsmedia door de Belgische Persgroep.

Hans Wansink benijdt de Belgische uitgevers die, zo schrijft hij in de zaterdagbijlage van de Volkskrant, "toegewijde courantiers zijn, die doordrongen zijn van de publieke functies van hun dagbladen, en tegelijkertijd betere bedrijfsresultaten boeken dan hun Nederlandse collega’s."

Het lijkt me zinvol om eens op zoek te gaan naar de oorzaken van dat door Wansink gesignaleerde verschil.

Rethinking Media

2008-12-01T13:20:00.001+01:00

Op 19 november vond in de Rode Hoed te Amsterdam het evenement “Rethinking Media: The New News” plaats. Rethinking Media is een initiatief van de Dutch Media Professionals, een groep op LinkedIn. Er waren meer dan 400 leden aanwezig. Rick Nieman fungeerde als dagvoorzitter, en praatte een aantal discussies tussen telkens 2 vertegenwoordigers van een bepaald segment vakkundig aan elkaar.

Gerard Dielsen van de NOS en misdaadjournalist Peter de Vries voerden een tweegesprek over het verband tussen de verslaggever en het merk van de omroeporganisatie, en specifiek de al dan niet prominente plaats van de reporter.

Almar Latour is, anders dan zijn naam doet vermoeden, een Nederlander en wel eentje die het ver geschopt heeft: hij geeft leiding aan de Wall Street Journal Online. Een echt geheim van het succes van de WSJ Online werd niet onthuld, maar het was een boeiend betoog. Oplagen en bereik in de V.S. zijn natuurlijk sneller een succesfactor dan in Nederland.

Bart Brouwers en Barbara van Beukering, hoofdredacteur van respectievelijk Sp!ts en het Parool discussieerden vervolgens over de breder groeiende proposities van kranten (Het Parool dat wijn verkoopt), en de (on)wenselijkheid van het publiceren van gesponsorde content.

Tenslotte hadden Joris van Lierop (Uitgever nu.nl) Michiel Bicker Kaarten (oprichter BNR Nieuwsradio) een aardige discussie over wie het nieuws nu bepaalt (en betaalt). De tegenstelling tussen de klassieke opvatting (gekwalificeerde journalisten filteren het nieuws) en 2.0-manier van denken (burgerjournalistiek) kwam in de discussie met de zaal volop tot uiting.

Al met al een bijzonder interessante middag, georganiseerd op een al even bijzondere grondslag: networking via LinkedIn blijkt succesvolle real-life toepassingen te genereren. De kwantiteit en kwaliteit waren boven verwachting.

Printing on Demand mogelijk rendabel

2008-11-01T14:53:00.003+01:00

Op 23 en 24 oktober organiseerde Océ het symposium Book Futures dat plaatsvond in Oxford. Daar wisselden uitgevers samen met experts van gedachten over printing on demand (PoD).

PoD is een technologie die het mogelijk maakt om boeken in zeer kleine hoeveelheden te produceren. Dat heeft vooral voor uitgevers de nodige voordelen want je hoeft immers geen voorraad meer aan te houden, en je kunt een boek leverbaar houden als de eerste oplage uitverkocht is. Toch brengt PoD veel vragen met zich mee en het verdienmodel is voor uitgevers nog lang niet altijd duidelijk. Er waren vier sprekers op donderdag:

1. Mathijs Suidman (consultant en eigenaar van www.personalgifts.nl)
2. Bram Wolthoorn van Pinion (NDC)
3. Patrick Schreuder van Centraal Boekhuis
4. Erik Oltmans van Thaesis

De aanwezige uitgevers varieerden van groot (Reed Business, Malmberg, Noordhof) tot klein (Eburon, MicrowebEdu).

Op vrijdag werd een bezoek gebracht aan Lightning Source, één van de grootste on-demand boekproductiebedrijven ter wereld. Men heeft de beschikking over een grote fabriekshal met een stuk of 4 printlijnen, waar het boek als een rol papier begint, en zo’n 225 meter verderop eindigt als compleet boek, ingelijmd en al. Met deze productievorm heeft Lightning Source een dagelijkse omzet van tienduizenden boeken, en een gemiddelde oplage van 1,8 (!). Goed om te zien hoe het in de praktijk werkt, en verbazingwekkend om te constateren dat ondanks de gestroomlijnde productie er toch nog veel met de hand (snijwerk, bindwerk) werd gedaan. Maar het resultaat doet nauwelijks onder voor offset drukwerk.

Het evenement was geslaagd in de zin dat er veel informatie werd uitgewisseld, en dat de presentaties inspirerend en informatief waren. Het is duidelijk dat PoD veelbelovend en potentieel rendabel is, maar dat uitgevers er verstandig aan doen om PoD een geïntegreerd onderdeel te maken van hun uitgeefstrategie, en dat de businesscase vooraf goed helder moet zijn. Als aan die voorwaarden wordt voldaan, heeft PoD voldoende kans van slagen.

Google sluit overeenkomst met auteurs en uitgevers

2008-11-01T13:35:00.001+01:00

Het Authors Guild, de Association of American Publishers (AAP) en Google kondigen vandaag na twee jaar van onderhandelingen een baanbrekende overeenkomst aan waarmee lezers online toegang kunnen krijgen tot miljoenen boeken waarop auteursrecht rust, samen met andere publicaties uit de collecties van een reeks van vooraanstaande Amerikaanse bibliotheken die aan het Google Book Search-initiatief deelnemen. Deze overeenkomst is bedoeld als schikking van twee zgn. class action rechtszaken die zijn aangespannen door de Authors Guild en door vijf grote uitgevers die de leden van de AAP vertegenwoordigen. De overeenkomst moet nog worden goedgekeurd door de districtsrechtbank van het Southern District van New York.

My Publications

2006-12-27T08:28:00.000+01:00

Vandaag heb ik mijn publicatielijst online gezet. Het is niet compleet, en er ontbreken nog tal van hyperlinks, maar het is een beginnetje

2006

The KB e-Depot digital archiving policy
Erik Oltmans & Hilde van Wijngaarden
Library Hi Tech, vol 24(4), pages 604-613, December 2006

Trends in digitale archivering
Erik Oltmans, Johan Stapel & Hilde van Wijngaarden
Informatie Professional, vol 10(5), May 2006

Archiving e-Journals
Erik Oltmans
Presentation at UKSG 2006 Meeting, Warwick, UK, April 4, 2006

The e-Depot at the National Library of the Netherlands
Erik Oltmans & Adriaan Lemmen
Serials vol 19 (1) March 2006, pp. 61-67

Permanent Access to the Records of Science
Erik Oltmans
Presentation at the 2006 Bielefeld Conference, Germany, February 8th 2006

2005

The International e-Depot. An electronic archiving & preservation service
Erik Oltmans
Presentation at the UNESCO Conference Preserving the Digital Heritage, The Hague, November 4th 2005

The KB e-Depot: Permanent Access to the Records of Science
Erik Oltmans
Presented at Association of Research Libraries fall meeting, Washington DC, October 27th 2005

The e-Depot at the National Library of the Netherlands
Erik Oltmans
Presented at the National Archive and Records Administration, Washington DC, October 26th 2005

The e-Depot at the National Library of the Netherlands
Erik Oltmans
Presented at the National Library of Medicine, Bethesda, Maryland, October 24th, 2005

Digital Preservation of Electronic Publications
Erik Oltmans
Presentation at the Seminar Information Sources in an Electronic Age, Vredespaleis, The Hague, June 29th 2005

The KB experience – Comparing Costs of Emulation and Migration
Erik Oltmans
Presentation at the DPC/DCC workshop on Cost Models for Preserving Digital Assets, London, July 26th 2005

Deposit Practice of Electronic Publications in the Netherlands
Erik Oltmans
Presentation at the UKSG workshop on Legal Deposit, London, June 6th 2005

A comparison between migration and emulation in terms of costs
E. Oltmans & N. Kol
RLG DigiNews, vol 9 (2), april 2005

2004

Cost models in digital archiving: an overview of life cycle management at the National Library of the Netherlands
Erik Oltmans
In Liber Quaterly – The Journal of European Research Libraries, Vol. 14 (3/4), pp. 380-392, 2004

Preservation functionality in a digital archive
Erik Oltmans, Raymond J. van Diessen and Hilde van Wijngaarden
Proceedings of the 4th ACM/IEEE-CS joint conference on Digital libraries, Tucson, Arizona, USA, June 11 2004, ACM Press, New York, pp. 279-286, DOI

Cost Models in Digital Archiving
Erik Oltmans
Presentation at LIBER 2004, June 2004, St. Petersburg

Building a Digital Repository to Meet the Needs of a National Library
Erik Oltmans
Presentation at RLG Members Forum Metadata & Institutional Repositories, Nationaal Archief, Den Haag, May 2004

Seize the e-journal: Models for Archiving
Erik Oltmans
Presentation and panel discussion at the Annual meeting of the Medical Library Association, Washington, May 2004

Digital Preservation and Permanent Access: The UVC for Images
Hilde van Wijngaarden & Erik Oltmans
Proceedings of the Imaging Science & Technology Archiving Conference, San Antonio, USA, april 2004

Digital Preservation in Practice: The e-Depot at the Koninklijke Bibliotheek
Erik Oltmans & Hilde van Wijngaarden
VINE - The Journal of Information and Knowledge Management Systems, Vol. 34 (1), pp. 21-26, 2004

2003 and before

Legal Deposit of Digital Materials
Erik Oltmans
In: Liber Quarterly – The Journal of European Research Libraries, Vol. 13 (3/4), pp. 281-289, 2003

Content Engineering for the Next Generation Internet
Andrew Tokamkoff, Mark van Setten, Daan Velthausz, René Bal, Erik Oltmans
ASTED Conference on Internet & Multimedia Systems and Applications, Las Vegas, USA
Also appeared in: The International Journal of Computer Applications, Vol. 24 (2), pp. 58-69, 2002

A Distributed Video Search and Retrieval Application in the Educational Domain
Mark van Setten & Erik Oltmans
In: Proceedings of the Ninth ACM International Conference on Multimedia, Ottawa, Canada, pp. 595-596, ACM Press, New York, NY, USA, 2001, DOI

Streaming video using broadband technology
Erik Oltmans
Presentation at the MPEG-7 Awareness Event, March 2001, Singapore

MPEG-7 harmonisation with Dublin Core: Current Status & Concerns
Erik Oltmans, Jane Hunter, José Martinez
ISO/IEC JTC1/SC29/M6160, Beijing

Search and Retrieval – Techniques and Tools
Erik Oltmans
Video-over-IP Report, Telematica Instituut, Enschede

Video-over-IP
Erik Oltmans
Presented at the MPEG-7 Awareness Event, October 2000, Palais des Arts d’Issy, Paris

A Knowledge-Based Approach to Robust Parsing
Erik Oltmans
PhD Thesis, Faculty of Computer Science, University of Twente, Enschede, The Netherlands

A Two-Stage Model for Robust Parsing
Erik Oltmans
Proceedings of the International Conference on Natural-Language Processing and Industrial Applications (NLP+IA'98), Moncton, Canada

Robustness and Efficiency in AGFL
Erik Oltmans
Proceedings of the Fifth ACL/SIGPARSE International Workshop on Parsing Technologies (IWPT-97), MIT, Boston, USA, 1997

Handling Structural Ambiguity in a Knowledge-Based Information Retrieval System
Erik Oltmans
Proceedings of the First AGFL Workshop on Syntactic Description and Processing of Natural Language, Nijmegen, 1996

A Robust Parser Based on Linguistic Principles
Erik Oltmans
Presented at the 6th Computational Linguistics in the Netherlands, Antwerpen, België, 1995

Transparency in the Amazon/Casus-system
Erik Oltmans
Presented at the 5th Computational Linguistics in the Netherlands, Enschede, 1994